In reactie op...

...Rijkdom (april 2014)

Enkele citaten
·          De mens is rijk door zijn geest, niet door zijn brandkast, hoe vol deze ook is; als ik zie dat ge zelf leeg zijt, noem ik u niet rijk (Cicero)
·         Tevredenheid gaat boven rijkdom (Molière)
·         Zoals een zwaar met vruchten beladen boom onder het gewicht van zijn eigen takken breekt, zo vernietigen rijkdommen de deugd van hun               bezitter (Robert Burton)
·         Gemis aan goederen is te herstellen, maar armoede des harten is hopeloos (Montaigne)
 
Jan van Donkelaar
Rijkdom is overvloed en heeft voor mij niets met geld te maken. De prijs van iets drukt de mate van schaarste uit. Het leven en gezondheid, zon en regen, liefde en geluk en nog veel meer zaken zijn niet met geld te koop. Bovenal liefde hebben we nodig. Liefde wordt meer door te delen uit de onuitputtelijke bron in je. Wanneer je dit inziet, ben je rijk.
 
Marcel van Veldhuizen
Misschien dat rijkdom zonder een gevoel van dankbaarheid maar weinig betekent.
 
Wil Gouda
Voor mij omvat dit woord niet de materiële rijkdom, maar wel het geluk van mijn kinderen en kleinkinderen, een goede gezondheid.
Ook vind ik het rijkdom dat ik zoveel mag en kan betekenen voor anderen. Het levert vaak heel plezierige ontmoetingen op, waarbij de lach voluit klinkt. Dat is rijkdom!

...Vertrouwen (dec. 2013)

Enkele citaten over vertrouwen:
-          Vertrouwen hebben is niet naïef, het is de meest moedige daad die je kan stellen.
-          Wie geen vertrouwen stelt in anderen, zal nimmer het vertrouwen van de anderen winnen.
-          Vertrouwen is goed, controle is beter.
-          Sedert ik mezelf op een leugen betrapt heb, vertrouw ik niemand meer.
-          Vertrouwen in eigen handelen is de eerste voorwaarde voor succes.
-          Hoe achterdochtiger een mens is, hoe minder hij zelf te vertrouwen is.
-          Doordachte woorden wekken vertrouwen, doordachte gedachten zijn diep, doordachte geschenken veroorzaken liefde.
 
Alette Westening
Vertrouwen is voor mij een basisgevoel, een gevoel 'dat het goed zit' tussen mij en de ander, of in groter verband tussen mij en de eeuwige. Vertrouwen is ook een gevoel van veiligheid, de zekerheid dat je niet belazerd wordt. Dat je je bloot (letterlijk of figuurlijk) kunt geven, zonder risico op schade of misbruik. 
 
Anke van der Werf
Als je iets zou willen delen met iemand en je besluit dat wel te doen na enige overwegingen. Je vertrouwt erop dat het gesprek bij diegene blijft bij wie je je hebt geuit. Je wilt ook een weerwoord als dat zo uitkomt.
Je wilt b.v. een spiegel voorgehouden worden. Het kan ook zijn dat iemand alleen een luisterend oor nodig heeft.
In het woord vertrouwen zit het woord trouw. Iemand is je trouw.
 
Tom Baerends
Heb vertrouwen.
(een mooi boek van Mitch Albom dat  ik graag aanbeveel)
 
Hannie Kämink
De redactie ontving van haar onderstaand gedicht.
 
Vertrouwen
 
Om er zo probleemloos,
even kinderlijk als volwassen
op te vertrouwen
 
dat alles ooit
z’n glorieuze bestemming bereikt,
 
ieder mens, ieder dier, iedere boom,
heel de schepping
 
dat niet het kwade maar het goede,
niet de dood maar het leven,
 
dat niet de duisternis
maar het licht tenslotte overwint,
 
daar moet je wel
een engel voor zijn.
Of ook gewoon een mens.
 
Els van Duijvenbode

Zo zou het moeten zijn          
vertrouwen in de ander.
De basis wordt gelegd in de
eerste levensjaren.

...Het Venster (sep. 2013)

De lezersvraag
Wat betekent het voor u dat de naam NPB(-huis) veranderd is in Het Venster, ruimte voor bezinning en bezieling?
Waar denkt u aan bij de woorden bezinning en bezieling?
is zo gesteld naar aanleiding van de gekozen nieuwe naam.
 
Tom Baerends
Het Venster: kijken van binnen naar buiten en van buiten naar binnen.
 
Marieke de Vries-Hofman
Ruimte voor bezinning en bezieling. Deze ondertitel voor Het Venster spreekt me erg aan. Als afdeling van de landelijke vrijzinnige geloofsgemeenschap NPB, want ja dat blijft J, vormen we een geloof(s)gemeenschap waar ruimte is voor bezieling en bezinning. Bij bezieling denk ik aan ‘met hart en ziel’. Je wordt geraakt door iets, een lied, een tekst, een persoon en je bent daar vol van, het raakt je. Dan is het fijn dat er een plek is waar je dit gevoel, deze kennis kunt delen. Wellicht anderen mag inspireren. In de ontmoetingen die ontstaan, tijdens een viering of bij de koffie, kun je zelf ook weer geïnspireerd raken en komt er ruimte voor bezinning. Bezinning is voor mij samen nadenken, praten en zingen over de zin van het leven. Vanuit traditie en andere, nieuwe inzichten het leven beleven. Stilstaan bij dat wat het leven jou te bieden heeft, een kleurrijk palet. Dat kan met ernst maar ook met humor, maar altijd met aandacht en ruimte voor elkaar!
 
Anne-Marie Viergever
Ik moet even wennen aan die nieuwe benaming, vergis me ook nog vaak, maar ik vind dat de naam Het Venster, ruimte voor bezinning en bezieling. veel beter de lading dekt. Bij NPB kreeg ik altijd vragende gezichten, bij Het Venster niet. Ik vind het nu al een heerlijke naam! En ‘bezinning en bezieling’ dat is precies waar we mee bezig zijn met elkaar. Stilstaan bij de vragen van het leven en door stil te worden, bezieling vinden. Klinkt misschien raadselachtig, maar voor mij werkt het zo.

Marjo van Rijnsoever
Ik ben nu al in de war over de naam. Ik dacht dat het Het Venster, ruimte voor inspiratie en bezinning was? Juist het woord inspiratie past heel erg bij mijn beleving. Langzaam, maar zeker begin ik te wennen aan de nieuwe naam en google laat zien hoeveel instellingen er zijn die Het Venster heten met evenveel verschillende invullingen van activiteiten. De bijzin laat mij zien hoeveel er mogelijk is en dat geeft een nieuwe kijk/venster op wat ik interpreteer, mag leren, mag voelen en er mag zijn. De doorkijkjes in ieders gedachtegoed is de ruimte voor bezinning en bezieling zonder iets op te dringen of zonder openheid of vrijheid.
Heerlijk toch, what’s in a name.....
 
Els van Duijvenbode
Bij de naam Het Venster kwam gelijk in mij op dat ik die naam eerder in de NPB gehoord had en ja, bij nazoeken bleek in 1991/1992 het thema van het programma te zijn Vensters op God. Men sprak ook toen van een open geloofsgemeenschap. Het open staan en luisteren naar wat andere religies en culturen vertellen. Het open zijn voor nieuwe ontwikkelingen op deze gebieden en deze te toetsen aan onze persoonlijke normen en waarden. De Kuna-Indianen uit Panama drukken het zo mooi uit, zeggen: ‘Elk volk heeft een venster op God. Door dat venster zien we een deel van God. Een volk dat denkt vanuit zijn venster alles te zien heeft van God geen hoge dunk. Slechts als we met elkaar onze kijk op God delen, begrijpen we bij benadering Gods aanwezigheid onder ons.’

In 1992/1993 was het thema Beslagen vensters, de spons erover. Met de opmerking van toen: ‘Verhinderen wij misschien door ons gedrang voor de ramen (waardoor ze beslaan) anderen om een helder zicht te houden of te krijgen?’
Omdat duidelijk is dat bezinning en bezieling kernwoorden zijn en blijven, ben ik heel blij met de nieuwe naam!

...Tijd (apr. 2013)

De lezersvraag deze keer was: wat zegt het woord/begrip tijd u?

 

Enkele citaten over tijd

-          ‘De tijd gaat voorbij’, zeggen we, maar we vergissen ons: de tijd blijft en wij zijn het die voorbijgaan.

-          De goede oude tijd is de tijd toen het onze voorouders zo slecht ging.

-          Alle problemen die ik in mijn leven heb gehad, waren het gevolg van haast en niet van te laat zijn.

 

De redactie ontving maar liefst de tien volgende reacties.

 

Karolina Wolvekamp

Tijd... tja is zo subjectief... zou ik zeggen...maar tegelijk zo universeel, ik denk dat iedereen dit soort ervaringen kent:

Dan moet ik altijd denken aan het liedje van Bert en Ernie: Bert zingt: wachten duurt lang, lang, lang (die is altijd al wat zwaarder op de hand in het leven) en Ernie zingt: wachten duurt kort kort kort, wan die ziet de lol van het leven altijd wel! dus dat bepaalt ook hoe je tijd en wachten ervaart. Tja en ’t is maar waar je op wacht of iets lang of kort duurt en hoe je je er bij voelt...op iets wachten wat heel belangrijk is voor mij, duurt voor mijn gevoel altijd vreselijk lang!! Time flies... herken ik ook... de dagen, weken, maanden vliegen voorbij, we zitten al weer in 2013!!! mijn kinderen zijn alweer 12 en 8 jaar, wat lijkt het soms kort, soms lang geleden dat ze baby waren.

Maar er zijn ook momenten waarop de tijd voor me stil stond: geen woorden, geen gedachten....in een kus van Edwin, een mooi moment in de natuur, in momenten die heel heftig waren, zoals bij het overlijden van mijn moeder, wilde ik de tijd soms even stil zetten, wilde ik dat de wereld niet doorging, terwijl ik de pijn van het afscheid voelde.

Of, geen besef van tijd: toen onze Leon geboren werd en op de ic lag, toen waren we niet bezig met tijd!!! Ook als ik mediteer dan vergeet ik de tijd!!

Maar tijd kan ook heel vervelend zijn, vooral als het gaat om ....op tijd komen bijv. ‘s ochtends op de school van Daniël. Dat geeft soms nogal eens wat stress, dus tijd kan bij mij ook druk geven. Heb het gevoel dat ik er nooit genoeg van heb ....

En dan nog de tijd die me hier gegeven is op deze aarde, die ik hopelijk wijselijk gebruik!!

En de tijd nemen voor dingen die belangrijk voor jezelf en degene die je dierbaar zijn, is misschien als afsluiting dan wel een hele goede!!

Genoeg te overpeinzen......

 

Alette Westening 

Er is een zin volgens mij van een oud volk: jullie hebben de klok, maar wij hebben de tijd.

Tijd is iets ongrijpbaars, gaat snel als je het naar je zin hebt, als je iets leuks doet, een gezellige avond met vrienden beleeft of op vakantie bent en kan tergend langzaam voorbij kruipen als je in de kou op de trein wacht of als je ‘t even niet zo naar je zin hebt, een saaie dag op je werk, een regenachtige dag thuis terwijl je naar buiten wilt.

Tijd is ook iets tastbaars: als je terugkijkt weet je precies hoeveel tijd er verstreken is vanaf je geboorte tot nu. Je weet welke tijd je hebt genoten en wanneer je in de put zat.

Ik merk dat ik de laatste tijd ;-) meer denk in termen van: tijd nemen i.p.v. tijd hebben. Ik maak de afweging of ik ergens tijd in wil steken. Of datgene wat me ‘tijd kost’ me de ‘moeite’ waard is. Of ik er energie van krijg of dat het me opslurpt. En geloof me, da’s voor iemand die bijna alles leuk vindt best lastig. Dus als je me vraagt of ik ergens tijd voor heb? Misschien antwoord ik dan wel dat ik er de tijd voor neem!

 

Jan van Donkelaar

Tijd is de kapstok waaraan ik mijn herinneringen ophang. Hoe lang iets duurt hangt af van de klok waarmee je meet. Mijn eigen klok tikt de tijd steeds sneller weg, maar bepaalde momenten staan vast in mijn geheugen. Momenten waarop ik had moeten luisteren en momenten waarop ik had moeten spreken maar de woorden niet vond. Mijn leertijd. Ook momenten waarop ik woorden sprak die ik zelf niet had gedacht. Liefdevolle woorden waardoor de tijd niet meer was. Het zijn die stukjes eeuwigheid die ik koester. Zoetzuur, de gouden appels van de levensboom. Spreuken 25:11 ‘Het juiste woord op de juiste tijd is als een gouden appel op een zilveren schaal’.

 

Marjo van Rijnsoever

Tijd, heeft voor iedereen drie fases, maar hoe belangrijk maak ik tijd?

- Als ik ervan uit ga dat mijn lichaam op aarde is om zoveel mogelijk ervaringen op te doen voor mijn ziel, komt er wel eens een gedachte dat ik méér moet doen en kunnen!  Dan vergeet ik even dat god/de eeuwige/allah/alles liefdesenergie is.

- Als ik ervan uit ga dat ik in vrijheid en vooral mét plezier mag leren, dat er tijd en ruimte is om te kiezen wat ik nodig heb, als ik leef vanuit mijn hart, dan voel ik de ‘goddelijke’ liefdesenergie heel dichtbij.

- Als ik bedenk dat ik nog van alles moet, of met mezelf in conflict ben gaat de tijd veel sneller…….. In welke tijd ben ik dan beland? Hoe oud ben ik dan? Van wie moet dat allemaal?

- Als ik mag en handel vanuit mijn hart lijkt de tijd soms zelfs stil te staan….. Lijkt de tijd mee te werken! Begeleidt de tijd mijn leermomenten!

- Als je uitgaat van astrologie, dan bepalen planeten en staat alles al vast. Moet je je dan nog ergens druk over maken? Kan je dan achterover leunen om je te laten leiden door de diverse planeten? Hoeveel tijd heb ik dan nog?

Tijd is voor mij een les in leren, vertrouwen en loslaten…..

 

Wil Gouda

Tijd….

In de Cursus in Wonderen komt een mooie uitdrukking over ‘tijd’ voor: - als de tijd zich samenvouwt - . Hiermee wordt bedoeld, dat er dan geen tijd meer (nodig) is. Nu leven we nog, denken we, in een lineaire tijd. Ooit, als we allen teruggekeerd zijn naar God, Liefde, het Al of welke naam we ook hanteren voor dit/deze Ongeziene, dan is tijd overbodig geworden.

 

In diezelfde Cursus in Wonderen wordt ook gesproken over parallelle tijd: vroeger, heden en nu vinden gelijktijdig plaats. Daarover heb ik als kind wel eens gefilosofeerd. Stel je voor dat ik op dit moment naar school fiets en dat die mevrouw daarginds mij niet ziet, maar in een parallelle wereld naar háár bestemming op weg is. Ik heb die gedachte nooit met iemand durven delen, bang om uitgelachen te worden. Als je vijftig jaar later eenzelfde gedachte verwoord ziet in een indrukwekkend boek, dan trilt er wél iets in je binnenste.

 

Gedachten over zich samenvouwende tijd, er bestaat geen tijd, parallelle tijd zijn nauwelijks te bevatten voor mijn beperkte denken. Toch blijf ik er mee bezig, tot mijn tijd voorbij is.

Jaap van ‘t Riet

Op de meest wezenlijke momenten in mijn leven bestaat er geen tijd.

Er is geen tijd, enkel zijn.

 

Rutger Kopland zegt het zo:

niet de tijd gaat voorbij, maar jij, en ik
buiten onze gedachten is geen tijd

 (Uit de bundel Over het verlangen naar een sigaret, Uitgeverij van Oorschot , Amsterdam 2001.)

Op de meest wezenlijke momenten in mijn leven is er alleen het moment zelf. Een moment waarop ik geraakt word, door het zingen van een zin uit een lied, het zien van de weerspiegeling van de zon op het water, omdat ik met mijn geliefde ben.

Wellicht zijn die momenten wezenlijk, juist door het ontbreken van de ervaring van tijd.

 

Jaren geleden heb ik gepoogd zo’n onbeschrijfelijk moment te verwoorden in een haiku:

tijdeloos moment

want ook het nu verdwenen

enkel ongrond rest

 

Ongrond gaat om het onuitsprekelijke van de ervaring, een begrip gemunt door Jacob Böhme, een Duitse (protestantse) theoloog, filosoof en mysticus. Het begrip werd ook veelvuldig gebruikt door Erik van Ruysbeek, een Vlaamse dichter/mysticus uit de twintigste eeuw.

Ongrond is voor mij, in positieve zin, het ontbreken van vaste grond onder mijn voeten, zodat ik vrij mag zijn. Zonder tijd. Puur zijn.

 

Baukje Breur

Enkele weken geleden is mijn vader overleden. Hij woonde in Friesland en daar zeggen ze bij iemands overlijden, dat hij uit de tijd is.

In de bijbel ga je van eeuwigheid naar eeuwigheid en daar tussenin ligt het bestaan.

Tijd is iets wat te maken heeft met stervelingen. De tijd beperkt ons.

De tijd die ons gegeven is, zorgt ervoor dat we aan de slag gaan. Zij motiveert ons om keuzes te maken, om ons leven vorm te geven.

Wat dat betreft is tijd erg kostbaar. Iets om zuinig op te zijn.

 

Hannie Kämink

Ik hoorde een lied van Stef Bos en Frank Boeyen.

Dit lied verwoordt voor mij het woord tijd.

Het refrein wil ik graag delen;

 

Er is een tijd van verliezen

een tijd van verlangen,

een tijd van vertrouwen,

een tijd van vergeten,

een tijd van vergeven,

een tijd van alles.....

 

Het lied is te beluisteren op de nieuwste cd van Stef Bos: Een ander licht!

Paul Stegenga

Het begrip tijd is een lastige, soms lijkt het of er nooit genoeg is... maar met wat (time) management kom je een heel eind. Als vreemd ervaar ik wanneer ik het druk heb, en dus weinig tijd, dat ik dan de tijd beter gebruik. Wanneer ik echter ‘alle’ tijd heb in vakanties etc. merk ik meteen die wat slordige omgang met tijd. Ook daar kan ik erg van genieten. Tijd is er, het is niet weg te denken. Uiteraard is leven zonder horloge een goede poging jezelf wat minder van tijd aan te trekken, dat heb ik geprobeerd, maar dat bevalt mij niet.
Soms neem ik de tijd, zoals nu om even iets te doen wat niet in de ‘planning’ staat. Daar kan ik dan ook veel plezier aan beleven. De vragen blijven uitdagend, en ik neem graag de tijd erover na te denken. En dan heb ik het nog niet eens gehad over in wat voor tijd we nu leven.
Bedankt voor dit moment van even verstilde tijd.

 

Els van Duijvenbode

Ieder denkt aan iets anders bij ‘tijd’. Eén ding staat voor mij vast: tijd is kostbaar, hoe ouder je wordt hoe meer je je dat realiseert. Hoeveel tijd heb je nog?

Daarom: geniet van elke dag, leef nu, en ik ben dankbaar voor de tijd die geweest is en me heel veel goeds heeft gegeven. En de tijd zal leren wat die nog voor mij in petto heeft.


...Dankbaarheid
   (dec.2012)

'Dankbaarheid is, denk ik, de meest fundamentele religieuze emotie. Daar begint religie mee in het hart van de mens.'

Deze woorden zijn van rabbijn Harold Kushner, iemand die naast vreugde ook veel leed heeft meegemaakt. Velen kennen hem van het boek Als het kwaad goede mensen treft. En toch is dankbaarheid heel belangrijk voor hem.

Hoe belangrijk is dankbaarheid voor de lezers van Ruimte in 't Veen? We vroegen het ons af. Het bracht ons tot de volgende lezersvraag:

 

Wat betekent dankbaarheid voor u?

 

Voor Tine Stegenga heeft dankbaarheid een functie gekregen. 'Het regelmatig bewust besef waar ik allemaal dankbaar voor ben brengt mij geluk. Het lijkt een invloed te hebben op mijn gevoel van welzijn en richt mij op het positieve. We zijn zo vaak onbewust bezig met hetgeen er niet is of nog niet is. Dat geldt natuurlijk zeker wanneer er grote problemen zijn. Maar ook dan moet je verder, je dag door. Het besef dat er zelfs dan redenen zijn tot dankbaarheid werkt helend, zo ervaarde ik. Misschien heb ik er wel ouder voor moeten worden om dit te leren. Maar ik heb het op enig moment bewust ingezet als hulpbron en de heilzame werking ervaren.

Hoe ik het leerde? Door het boek te lezen van Joseph Murphy, De kracht in jezelf.'

 'Dankbaarheid is voor mij een groots begrip, misschien nog wel meer dan Geluk, of Liefde', mailde Rinie van der Leer. 'Het drukt voor mij iets uit wat ik eigenlijk niet goed beschrijven kan.

Er zijn regelmatig momenten dat ik dankbaar ben voor het leven, wanneer ik me realiseer dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is dat ik zo maar leef, hier en nu.

Als vroeger iemand tegen me zei: 'Je moet dankbaar zijn, want.....', vond ik dat nooit leuk; dat was een soort dankbaarheid die ik (toen) niet begreep en daarom niet op commando kon voelen. Later ontdekte ik het vanzelf.

Als ik me dankbaar voel, voel ik me gelukkig, helemaal vanuit mijn hart.

Ik kan dankbaar zijn wanneer de dingen samenvallen zoals ze 'moeten' zijn, als ik mensen gelukkig zie, als een pasgeboren mensje me aankijkt tot in het diepst van mijn ziel, of als mijn kleinzoon naar me lacht.

Ik kan me zeer dankbaar voelen om de opkomende zon op een vroege ochtend, om een prachtige regenboog tussen grijze regenwolken, om een stil moment in de tuin, om een vlinder op een bloem, om mistdekens tussen de koeien op de weilanden, of om fluitende vogels in het voorjaar.

Ook ben ik dankbaar wanneer ik 'ontsnapt' ben aan een ongeluk in het verkeer; alsof een beschermengel mij daarvoor behoedde. Ik zeg dan ook meestal hardop: 'Dankjewel!!!'

Bij mij gaat dankbaarheid vaak samen met een gevoel van stille ontroering.

Dankbaarheid zit voor mij heel dicht bij begrippen als Geluk, Verwondering en Heelheid...

Het is fijn om dankbaar te mogen zijn.'

 

Karolina Wolvekamp ziet dankbaarheid als 'voelen en zien wat voor mooie dingen/ervaringen en mensen ik in mijn leven heb. Dat ik soms opeens snap waar mijn leven om draait!

Dat gevoel is vooral duidelijk op momenten dat er onverwacht hulp komt in moeilijke momenten en tijden. Het gevoel dat er voor mij en mijn gezin door Boven gezorgd wordt, door alles heen, door God en door mensen.

Vaak komt het gevoel ook als bij mensen waar ik van hou problemen zijn, daar leef ik dan mee mee. Ik probeer me dan te verplaatsen in die ander en me voor te stellen hoe het zou zijn om zoiets mee te maken. Daarna kijk ik naar mijn eigen leven en zie dan dat er veel dingen in mijn leven zijn waar ik verdrietig om ben, zoals het heel jong overlijden van mijn moeder en de handicap van mijn zoon, maar dat ik dan ook zie dat ik die andere problemen niet heb.

Maar ook andere dingen als: dat we (weer) gezond zijn na bijvoorbeeld ziek te zijn geweest. Dat mijn zoon toch leeft na alles wat hij heeft meegemaakt.

Maar ook materieel, bijvoorbeeld dat we in een fijn huis met tuin wonen. Daar kan ik dan zo dankbaar voor zijn en van genieten.

Ook en juist van die kleine dingen, van die leuke onverwachte dingen die mensen voor je doen: een compliment, een warme glimlach, een dikke knuffel, een kaartje, bloemetje, een lief appje op mijn telefoon, enzovoorts.

Soms ga ik ook bewust nadenken over de dingen waar ik dankbaar voor ben: een fijne partner die me liefde en ruimte geeft, twee heerlijke jongens, fijne vriendinnen waar ik mijn verhalen mee kan delen, een cliënt die zonder pijn de deur uit loopt, een wandeling in de natuur waardoor je het bijzondere van de schepping ervaart.

Het is niet zo dat ik altijd maar overloop van dankbaarheid, echt niet. Want ik vind ook dat het leven vol zit met zware, heftige, verdrietige, angstige, wanhopige, eenzame momenten en tijden. Die heb ik echt meegemaakt, het diepste dal.

Ik heb het geluk dat ik van tijd tot tijd, steeds vaker en steeds meer, vanbinnen altijd toch (uiteindelijk!) weer zoveel mooie dingen kan blijven zien en ervaren in het leven.

Waar bent u/jij dankbaar voor vandaag? De afgelopen jaren? Ik hoop toch zo dat u/jij die dingen (weer) kan zien!'

 

Marcel van Veldhuizen

 

... STILTE (sept. 2012)

Stilte is in. Zoek via Google naar 'stilte retraite' en je vindt legio mogelijkheden. Er is de laatste jaren ook veel over stilte geschreven, getuige boektitels als De stilte spreektDe grote stilte en Stilte als antwoord. 
Ook op tv bleef de stilte niet onopgemerkt. In juni zond de KRO het driedelige BBC-programma The Big Silence uit. Hierin brachten vijf drukbezette Britten acht dagen door in absolute stilte. Zij werden begeleid door abt Christopher Jamison. In de Mikrogids sprak deze de volgende woorden: 'Stilte is de sleutel tot communicatie. Je hoeft niet gelovig te zijn om stilte te ervaren. Als je maar bereid bent om op zoek te gaan naar de stilte in jezelf. Wanneer mensen niets doen ontdekken zij een andere, alternatieve manier van leven. Stilte verandert je kijk op het leven voorgoed. Mensen zien in dat het leven een geschenk is in plaats van een probleem.' Zoals velen hecht Jamison dus veel waarde aan stilte. Maar hoe wordt binnen onze geloofsgemeenschap gedacht over stilte?

De lezersvraag was dan ook:

Wat betekent stilte voor u?
(Heeft u iets met stilte? Hoe ervaart u stilte?)
 
Voor Karolina Wolvekamp kwam de lezersvraag op een toepasselijk moment:
'Ik heb deze week geleerd dat stilte onmisbaar en broodnodig is voor mij. Maar soms zo moeilijk te vinden in mijn soms hectische gezinsleven!
Ik ben deze week (voor het eerst in mijn leven) helemaal alleen thuis: mijn mannen, Edwin en de jongens Leon en Daniël, zitten namelijk in Zuid-Frankrijk. Zij hebben mij een week alleen cadeau gedaan. Dus ben ik alleen in ons huis en ervaar .....stilte. Dat is letterlijke stilte. Het is helemaal stil in huis.
Ik merk dat het me weer bij mijzelf brengt. Ik hoor mijzelf, mijn Zelf, weer, ik krijg weer (meer) verbinding met mijn Zelf: meer ruimte voor mij als mens.
Ik hoor mijn eigen innerlijke stem weer: wat heb ik nodig, wat doe ik graag, wat voelt goed. Het voelt als her-inneren.
Maar nu aan het eind van de week begint de stilte ook drukkend te worden, beklemmend soms. Mijn kinderen missen me enorm, ik krijg ze soms huilend aan de telefoon. Leon is ziek geworden: dan is stilte confronterend. Elk gevoel word gevoeld, er is geen afleiding. En dan kom ik ook bij mijzelf! Het geeft me de ruimte om te voelen: het verdriet, de machteloosheid, het gemis en de eenzaamheid. Het is makkelijker om het in de stilte aan te gaan, gewoon te voelen en het te laten zijn. Maar soms ook erg eng!
Tegelijk komt de vraag: hoe kan ik die stilte, en dat bij-mijzelf-zijn meenemen in de hectiek van elke dag, als ik weer volop in het gezin sta? Ik heb deze week geleerd dat ik de stilte dan bewust op zal willen zoeken: om mezelf weer te voeden en op te laden, bij mezelf te komen. Dit door: tijd alleen door te brengen (in stilte), te mediteren, tekenen, wandelen in de natuur, een massage te krijgen of geven, enzovoorts. En..... de zondag. Die voelt voor mij ook als een moment dat gecreëerd is om even stil te zijn en stil gezet te worden. Maar uiteindelijk zal ik zelf mijn stiltemomenten moeten creëren door mezelf stil te zetten.
Ik ben blij dat ik deze week van stilte heb mogen ervaren, als een waardevol cadeau.'
 
Eveline de Kock kreeg door deze lezersvraag een verlangen om iets 'schitterends en indrukwekkends' te schrijven.
'Tegelijkertijd weet ik dat die poging de waarde van stilte niet nadert. Ik herinner me een uitspraak: Only talk when you can improve the silence. Ik ga er dus niet aan tippen. Ook al maken deze letters niet echt geluid, ze komen achter de oren binnen en roepen een reactie op.
Ik heb twee soorten waarop de stilte zich laat 'zien'. Er is er eentje in mijzelf. Ivo de Jong vertelde over het ruim in ons. Ik denk dat ik het daarmee kan vergelijken. En er is een meer aardse stilte, die 'dingen' nodig heeft om zich te laten zien, materiaal, meters en minuten, decibellen zelfs.
Binnen mij is er een stilte als ruimte, ruimte in de vorm van een donzige stip, schaal-loos. Een stip, omdat er geen richting hoeft te zijn, dus ook geen keuze, niet hoeven weten en dus ook geen afvallers, achterblijvers, geen oordeel. Ik ken daar een soort 'toestand' waarin alles helder is en klopt en dus rustig is. Ik zeg steeds vaker tegen mijzelf als het 'buiten' spannend is: in mij is het goed. Dan ben ik daar.
Soms treedt de stilte buiten onszelf, dat is de andere soort stilte. Voor vandaag zijn dat twee brandende kaarsen, een hangende regendruppel, een rozenknop.
Maar voor nu en hier: stilte is als het wit tussen deze letter, letters, letters, ..... ssst.'

Bij AnneMarie Viergever begint stilte met lawaai. 'Stil gaan zitten en merken wat een herrie het in je hoofd is. Lawaaiige gedachten. Een oosterse wijze zei: Heb geduld te wachten tot de modder zakt. …die modder, dat zijn je gedachten die alle kanten uit gaan. Naarmate je je meer focust, komen die gedachten tot rust: ze zinken naar de bodem, het water wordt helder. Een mooie vergelijking. Want dat heldere water is de rust die geleidelijk aan, met (voor mij) veel oefenen, in je hoofd kan komen. En soms, zonder oefenen, is het er zomaar ineens. Helder water en een helder zicht. Daar denk ik aan bij Stilte.'

Anneke te Loo vraagt zich af: 'Ken ik de stilte?'

Ze onderscheidt meerdere soorten stilte. Allereerst is daar de niet-stilte. 'Jaren heb ik gewerkt met autistische kinderen. Voor veel van die kinderen is stilte niet weggelegd.
Jan (acht jaar) kon niet werken in de klas, want hij hoorde zelfs de pennen van de andere kinderen allemaal over het papier gaan. Ik wist een oplossing: professionele gehoorbeschermers. Jan was erg blij en ging met oordopjes en een soort koptelefoon aan het werk. Na een minuut of tien zag ik een dikke traan over zijn wang lopen. Jan zei: Juf, ik hoor steeds mijn bloed stromen en mijn hart kloppen.'
Ook noemt Anneke de spirituele stilteZe citeert onderstaand gedicht van P.C. Boutens:
 

NACHT-STILTE

Stil, wees stil: op zilveren voeten

Schrijdt de stilte door de nacht,

Stilte die der goden groeten

Overbrengt naar lange wacht…..

Wat niet ziel tot ziel kon spreken

Door der dagen ijl gegons,
Spreekt uit overluchtse streken,
Klaar als ster in licht zoû breken,
Zonder smet van taal of teken

God in elk van ons.

'Dit gedicht hoorde bij het slapen-gaan-ritueel van één van mijn kinderen. Alle (pleeg)kinderen hadden ’s avonds hun eigen spreuk, gedicht, tekst, etc.  
Wij vonden dit gedicht precies bij het desbetreffende kind passen. Het was een druk, actief en levendig kind. Dit gedicht was een mooie schakel tussen dag en nacht.'

Tenslotte onderscheidt Anneke de fysieke stilte:

'Sinds twee jaar hebben we een kleinkind dat doof geboren is. 
Sinds twee jaar houden we ons intensief bezig met stilte. 
Sinds twee jaar voelt stilte verbijsterend, ontroerend, ingrijpend, maar… 
ik ken de stilte niet.'

Marcel van Veldhuizen

De stilte zingt een lied voor jou…

Afgelopen zondag was ik aanwezig bij een baptistische kerkdienst. De dienst op zich hadden we ook bij de NPB kunnen houden: het was open, speels en professioneel. Maar die liederen…
Er werd veel gezongen. Werkelijk elk lied was een loflied, een steeds weer terugkerende mantra over de sterke God en dankbaarheid voor de redding door Jezus en dat het liefst nog herhaald in 4 - 6 coupletten.
Bij de meeste liederen bleef me niets over dan te zwijgen.

Psalm 65 houdt mij al mijn hele leven bezig. Vooral de berijmde vertaling beroert mij tot op de huidige dag:

De stilte zingt U toe!

Mijn poging om deze psalm handen en voeten te geven binnen de vrijzinnigheid resulteerde in X28: ‘De stilte zingt een lied voor jou…’. Het lied eindigt met

en in de godverlatenheid
herken ik je,
stamel ik:
‘jij..

Wat is dat eigenlijk voor een stilte die bedoeld wordt in psalm 65?

Is het de afwezigheid van geluid?

Het Hebreeuwse woord voor stilte in deze psalm is Doemia. Dat woord komt maar vier keer voor in de Hebreeuwse bijbel, en alle vier keer in het boek van de psalmen (22:3, 39:3, 62:2 en 65:2). 

Als je die gedeelten dan leest, begrijp je dat de stilte die hier beschreven wordt de stilte van het zwijgen is. De stilte van ‘je mond houden’.

Heel bijzonder wordt dan de vertaling:

voor jou te zwijgen
is een loflied.

Dat is mooi. Want in de relatie met de onuitspreekbare/het onuitspreekbare is de afwezigheid van dialoog vooral voor vrijzinnigen eerder regel dan uitzondering: wij praten niet met God, klaarblijkelijk praat God ook niet met ons en daar heb ik mij in ieder geval al lang bij neergelegd.
Deze psalm zegt ons, als antwoord op het evangelische opwekkingsgeweld: je kan God niet beter loven en prijzen dan door gewoon te zwijgen.

Henk Harmsen

Engelen

 

'Gelooft u in engelen?' - Dat was de vraag die dec. 2012 werd gesteld aan de lezers van dit blad. Ook werd gevraagd of men wilde vertellen over eventuele ervaringen met engelen.

Voor Jan Dijksterhuis is dit laatste niet van toepassing:

'Ik heb helaas geen enkele ervaring met engelen gehad, hoewel ik dat best zou willen. Blijkbaar zijn de engelen wat lastiger te benaderen dan ik dacht, of is het mijn fout en moet ik meer openstaan. Je loopt dan het gevaar dat je bepaalde technieken moet toepassen om de engelen te bereiken. Je zou zeggen dat engelen dat toch niet nodig hebben en gewoon gul hun contacten aanbieden aan degenen die dat graag zouden willen.'

AnneMarie Viergever ziet bij het woord ‘engel’ een 'lichtend, liefelijk figuur met vleugels' voor zich:

'Een wezen dat er onverwacht is met een boodschap en onverwacht weer vertrokken is. Een bovennatuurlijk wezen - iets dergelijks heb ik nog nooit gezien of ervaren.
Ga ik ruimer kijken, dan zijn er wel momenten van licht of vrede die lijken op de aanraking van een engel. Als ik nog ruimer kijk, denk ik dat je zelf een engel kan zijn. Dat weet je pas als je een reactie krijgt van mensen, zoiets van: ‘Enorm bedankt, ik had jouw aanwezigheid (of actie) echt even nodig’. En zo kan iemand anders voor jou ‘engel’ zijn.
Maar intussen staat het wel ver af van mijn eerste beschrijving van het woord ‘engel’! Kortom, laat het onze subjectieve ervaring maar zijn…'

'Ja, ik geloof in engelen', reageert Wil Gouda.

'Ik zou niet weten, wie er anders voor zouden kunnen zorgen, dat ik precies die ene persoon tegen het lijf loop die ik nodig heb; of dat ik weer naar binnen ga om iets te pakken en dan dat ene tegenkom wat ik beslist niet mocht vergeten. Of dat ik zoveel liefde ontvang van de mensen om me heen….
Ik ervaar talloze momenten (soms op één dag!) waarop ik denk: de engelen begeleiden me. Onlangs heb ik het boek van Lorna Byrne gelezen: Engelen in mijn haar en ik kon helemaal daarin meegaan. Helaas kan ik niet, zoals zij, de engelen zien, maar voor mij bestaan ze wel!'

Ook het begrip 'beschermengel' wordt genoemd. Een lezer vertelt hoe zij en haar kinderen op wonderlijke wijze ontsnapten aan een ongeluk:

'Jaren geleden ging ik met mijn twee kinderen, toen nog in de basisschoolleeftijd, op een middag de hond uitlaten. Onze gebruikelijke uitlaatroute liep aan de overkant van de weg naar de lyceumtuin verderop; vertrouwd voor de hond, gemakkelijk voor de kinderen en voor mijzelf. Maar op die ene bewuste dag liepen we juist niet via de overkant, maar bleven nog even doorlopen aan onze kant van de weg. Ik had daar geen bedoeling mee, het gebeurde zo.
Opeens kwam er achter het lyceum vandaan een auto de hoek om rijden. Ik zag dat er slingerend gereden werd en met een vaart stoof de wagen de heg van de lyceumtuin in, precies op de plek waar wij gelopen zouden hebben als we wèl eerder waren overgestoken.
Ik realiseerde me dat er zoiets als een beschermengel met ons mee moet zijn gegaan! Anders weet ik niet of ik dit nog had kunnen navertellen, en mijn kinderen evenmin.
Uit de grond van mijn hart stuurde ik een DANK-U-WEL naar boven!'

Jaap van 't Riet heeft niet zoveel met engelen.

'…Maar ze hebben wel iets met mij. Een jaar of vijftien geleden, in een periode dat ik extreem moe en somber was, heb ik geregeld autogereden waarbij ik me achteraf realiseerde dat ik ‘stukken had overgeslagen’. Ik kon me niet herinneren langs bepaalde gedeeltes te zijn gekomen. Op de automatische piloot, zogezegd.
Vaak was ik me bewust van een aanwezigheid. Toen ik hem – die aanwezigheid ervoer ik als een hij – vaker voelde, heb ik hem benoemd als mijn beschermengel.
Misschien was het een geest, God, een psychologisch overlevingsmechanisme, maar voor mij voldeed de omschrijving beschermengel. Die was er, beschermde mij, en daar was ik dankbaar voor.
En nee, ik heb nog steeds niet zoveel met engelen.
Gelukkig zij wel met mij.'

Ook in de volgende (anonieme) reacties werd een bepaalde aanwezigheid ervaren tijdens een moeilijke periode:

'Ongeveer twintig jaar geleden, toen ik het een tijdje erg moeilijk had met mezelf, was ik wanhopig en zag ik het niet meer zitten. Opeens voelde ik aan weerskanten twee figuren/wezens naast me, die hun armen - of vleugels? - om mij heen sloegen. Ik was daardoor zeer ontroerd, voelde me enorm getroost en gedragen. Daarna ging het weer beter met me. Tja, of dat engelen waren, weet ik niet. Vind ik niet belangrijk.'

'Kort na het overlijden van mijn vader, een aantal jaren terug, werd ik midden in de nacht wakker. Ondanks mijn korte slaap was er geen spoor van moeheid in me. Ik voelde me zo vredig en dat juist tijdens een droevige periode. Het was alsof iemand mij bijstond. Misschien is er wel een psychologische verklaring voor te vinden, maar ik geloof graag dat mijn overleden vader als een engel naast mij stond.'

En er kwamen nog meer mailtjes binnen, die de diversiteit aan reacties nog groter maakten:

'Net zoals katholieken met hun heiligen omgaan, roep ik soms ook wel eens een engel aan, of  trek ik een kaartje uit een van mijn engelenkaartensets. Mij helpt het, in ieder geval m.b.t. bepaalde vragen of thema's.'

'Als ik alleen in de auto rijd, heb ik altijd het gevoel dat er een engel naast me zit. Af en toe kijk ik even opzij en glimlach dan.
Of dat gek is? Tja...'

'Een paar jaar geleden kreeg ik van mijn zus een bericht dat ze 'reizende engelen' naar mij toe zou sturen nadat ze een aantal dagen bij haar waren geweest. Dat vond ik heel bijzonder; ik heb gevoeld dat ze er waren en ik heb ze nadien ook weer naar iemand anders door mogen sturen.'

Engelen…
De een gelooft er letterlijk in, de ander meer figuurlijk.
En weer een ander weet niet of ze bestaan.
Maar ze houden ons wel bezig!

Marcel van Veldhuizen

Comments